به گزارش اداره ارتباطات و اطلاع رسانی راه و شهرسازی استان سیستان و بلوچستان،امروز پروژههای راهسازی سیستان و بلوچستان تنها طرحهای عمرانی صرف نیستند، بلکه این طرحهای مهم زیرساختی، شریانهای حیاتی توسعه ملی، امنیت پایدار، عدالت فضایی و اقتصاد آینده ایران به شمار میروند.
در ادبیات توسعه، جاده تنها مسیر عبور خودروها نیست؛ جاده مسیر حرکت اقتصاد، تجارت، سرمایهگذاری، امنیت و عدالت است. از این رو، هر کشوری که به دنبال افزایش سهم خود از تجارت جهانی، کاهش هزینههای تولید، رونق صادرات و توسعه متوازن باشد، ناگزیر باید از توسعه زیرساختهای حملونقل آغاز کند.
در این میان، سیستان و بلوچستان جایگاهی دارد که اهمیت آن بسیار فراتر از مرزهای جغرافیایی این استان بوده؛ استانی که امروز به یکی از مهمترین حلقههای اتصال ایران به اقتصاد منطقه و جهان تبدیل شده و آینده بسیاری از برنامههای توسعهای کشور به تکمیل زیرساختهای ارتباطی آن گره خورده است.
در شرایطی که اقتصاد جهانی بر پایه کریدورهای حملونقل و شبکههای لجستیکی شکل گرفته، مزیت رقابتی کشورها دیگر تنها در تولید کالا خلاصه نمیشود، بلکه در سرعت، امنیت و هزینه انتقال کالا معنا پیدا میکند.
کشوری موفقتر است که بتواند کالا را سریعتر، ارزانتر و ایمنتر به مقصد برساند. از همین منظر، سیستان و بلوچستان به دلیل همجواری با افغانستان و پاکستان، اتصال به بندر راهبردی چابهار، قرار گرفتن در مسیر کریدورهای بینالمللی شرق و دسترسی به آبهای آزاد اقیانوسی، یکی از مهمترین استانهای ایران در معادلات اقتصادی و ژئوپلیتیکی منطقه محسوب میشود.
اما این ظرفیت بزرگ، بدون برخورداری از شبکهای استاندارد از بزرگراهها و راههای اصلی، هرگز به فرصت اقتصادی تبدیل نخواهد شد. بندر، پایانه مرزی، منطقه آزاد، شهرک صنعتی و حتی راهآهن زمانی میتوانند نقش واقعی خود را ایفا کنند که به شبکهای ایمن و پرظرفیت از جادهها متصل باشند. به همین دلیل است که توسعه بزرگراههای سیستان و بلوچستان نه یک پروژه عمرانی صرف، بلکه یک سرمایهگذاری بلندمدت برای اقتصاد ملی است.
شاید در نگاه نخست، ساخت یک باند دوم یا چند ده کیلومتر بزرگراه تنها یک پروژه عمرانی به نظر برسد، اما در واقع هر کیلومتر بزرگراه، بخشی از زنجیره تأمین کشور را تقویت میکند.
بخش قابلتوجهی از کالاهای اساسی، نهادههای دامی، مواد اولیه صنایع، محصولات معدنی و کالاهای وارداتی و صادراتی که از بندر چابهار یا مرزهای شرقی وارد کشور میشوند، برای رسیدن به مراکز تولید و مصرف به شبکه حملونقل جادهای وابسته هستند. اگر این مسیرها استاندارد نباشند یا ظرفیت لازم را نداشته باشند، هزینه حمل افزایش مییابد، زمان انتقال کالا طولانیتر میشود، قیمت تمامشده کالاها بالا میرود و در نهایت، فشار آن بهطور مستقیم بر اقتصاد و معیشت مردم وارد میشود.
از سوی دیگر، توسعه بزرگراهها نقش مستقیمی در امنیت تأمین کالاهای اساسی کشور دارد. در شرایطی که سرعت انتقال کالا و پایداری زنجیره تأمین یکی از مؤلفههای امنیت اقتصادی محسوب میشود، وجود مسیرهای استاندارد و ایمن، امکان جابهجایی سریع کالاها را حتی در شرایط بحرانی فراهم میکند؛ بهطوریکه این مسأله در استانی مانند سیستان و بلوچستان که دروازه ورود و خروج بخش مهمی از مبادلات تجاری کشور است، اهمیت دوچندان پیدا میکند.
در همین چارچوب، توسعه بزرگراههای سیستان و بلوچستان را باید بخشی از راهبرد کلان ایران برای افزایش سهم از ترانزیت منطقهای دانست. امروز کشورهای مختلف منطقه در حال سرمایهگذاری گسترده برای جذب بار ترانزیتی هستند و رقابت اصلی میان کریدورهای حملونقل بر سر کیفیت زیرساختهاست. از این رو، اگر ایران بخواهد از ظرفیت بینظیر موقعیت جغرافیایی خود بهره ببرد و سهم بیشتری از تجارت بینالمللی را به دست آورد، چارهای جز تکمیل شبکه بزرگراهی شرق کشور ندارد.